wtorek, 10 listopada 2026

"Uber. Walka o władzę" (Super Pumped: The Battle for Uber), aut. Mike Isaac, USA 2019, PL 2022, książka

"Uber. Walka o władzę" (Super Pumped: The Battle for Uber), aut. Mike Isaac, USA 2019, PL 2022, książka 

Lubię takie, tak napisane książki. Może dlatego, że odpowiada mi styl, warsztat prezentowany przez amerykańskich dziennikarzy, którzy gdy chodzi o biznes rodem z USA, zwykle są ich autorami.  Chętnie sięgam po nie, gdyż dostarczają wiedzy o najnowszych, często przełomowych dokonaniach w biznesie, lub/i nauce. Całkiem niedawno czytałem "Wszechmogący Amazon. Jeff Bezos i jego globalne imparium" (TU) i nie mniej ciekawą "Kod życia. Jennifer Doudna, edycja genów i przyszłość ludzkości" (TU). Na pozór różne, bo jedna traktuje o handlu druga o nauce, ale mające co najmniej jedną cechę wspólną: obie dotyczą dokonań przełomowych. Ponadto są napisane przez dziennikarzy, są podobnie sformatowane i tak samo fascynujące jak "Uber. Walka o władzę".

Wiemy czym jest Uber. Z grubsza wiemy jak zaczynał swą działalność w Polsce. Wiele lat temu w "Pulsie Biznesu" czytałem o niebotycznej kapitalizacji Ubera, która już wtedy oscylowała wokół 100 mld USD (obecna wartość to około 140,05 mld USD) i przekraczała wówczas wartość największych firm motoryzacyjnych w USA o kilka, kilkanaście mld USD. Firma będąca właścicielem aplikacji telefonicznej służącej do zamawiania taksówek była warta więcej niż największe amerykańskie koncerny samochodowe z ich fabrykami, produkcją, pozycją rynkową, siłą marki, dziesiątkami tysięcy zatrudnionych w nich pracowników... Jak to możliwe?! Co stało/stoi za niebywałym sukcesem firmy, która wchodząc do Polski wydawała się być głośnym, przez nikogo niechcianym intruzem? Co sprawiało, że gdy po przylocie na lotnisko Chopina 10-12 lat temu zamawiając Ubera, musiałem umawiać się z kierowcą, wówczas Polakiem, w konkretnym miejscu na szybki odbiór/odjazd, gdyż kierowca obawiał się nieprzyjaznych reakcji właścicieli tradycyjnych taksówek? Dlaczego dzisiaj Uber "rządzi" nie tylko na warszawskim lotnisku, ale jest chyba numerem 1 wśród taksówek w większości miast nie tylko w Polsce, ale także w wielu innych krajach, na różnych kontynentach? 

Ta historia miała swój początek. To nie kto inny jak Apple dał życie Uberowi uzbrajając jeden z kolejnych modeli iPhona w moduł GPS. Wówczas założyciel i pierwszy szef Ubera - Travis Kalanick, poirytowany oczekiwaniem na taksówkę i brakiem informacji zwrotnej: jedzie, nie jedzie, kiedy i czy będzie, doznał iluminacji! Bang!! I stało się!

Nie będę streszczał książki :) Ta historia to połączenie sagi-thrillera o mocno kontrowersyjnym szefie, który używając wszelkich możliwych chwytów zbudował ponadnarodowy biznes wspierany przez amerykańskich polityków wszędzie gdzie postawił nogę, także w Polsce. To wiarygodny dreszczowiec napisany przez fachowca pracującego dla "The New York Times" specjalizującego się w nowych technologiach. Ten format właśnie: połączenie dziennikarstwa śledczego z dreszczowcem i zgrabnie opowiedzianą historią jednego z najbardziej rozpoznawalnych start-upów jest charakterystyczny dla wymienionych wyżej tytułów oraz całej kategorii literatury faktu, których autorami są amerykańscy dziennikarze.

Nie można oczekiwać, że którykolwiek z  autorów ujawni coś co jest tajemnicą, nieautoryzowaną wypowiedzią, poufnie zdradzonym sekretem. Ludzi, biznesy o których piszą są na tyle duzi, bogaci i bezwzględni, że nikt świadomie nie chce narazić się na kosztowne procesy. Dlatego TE książki, TE historie odsłaniające prawdę o działaniach opisywanych biznesów z pewnością nie ujawniają całej wiedzy, którą dysponują autorzy. Być może nawet są platformą do szerzenia fałszywych, przyjaznych dla konkretnych osób informacji. Być może ludzie, o których są te książki wykorzystują w kreatywny sposób ich autorów, aby przedstawić siebie w dobrym świetle. Może nawet autorzy książek świadomie współdziałają z bohaterami swoich publikacji. Nie zmienia to faktu, że "Uber. Walka o władzę" oraz inne książki tego formatu pisane przez amerykańskich zawodowców znakomicie się czyta.

Chociaż "Uber. Walka o władzę" koncentruje się na osobie Travisa Kalanicka i jego pretorianów, to uważny czytelnik znajdzie tam wiele odniesień do najnowszych technologii, które w połączeniu z psychotechniką, biznesową bezwzględnością na granicy i poza prawem umożliwiły wbrew licznym skandalom zbudowanie firmy Uber. TO się nie tylko dobrze czyta! TO daje także do myślenia, zwłaszcza wówczas, gdy pamięta się "legendę wejścia" Ubera na polski rynek, według której, przyjazna aplikacja na telefon miała "dać dorobić" polskim "emerytom", wspomagając ich w spłacie kredytów za samochód... Dzisiaj, po 12-stu latach legenda jest weryfikowana. Samochód z kogutem Uber prowadzi zwykle obcokrajowiec-wyrobnik często pracujący dla właścicieli "stajni" uberów, którzy zwykle także są obcokrajowcami... A warto wiedzieć, i o tym także jest w "Uber. Walka o władzę", że są kraje, które skutecznie ochroniły rodzimy biznes taksówkowy i można domniemywać, że taksówki prowadzą autochtoni, a podatki zasilają lokalne budżety. 

Ale o tym i mnóstwie innych, ciekawych, nawet pikantnych smaczków najlepiej będzie jak przeczytacie sami. Warto!

poniedziałek, 9 listopada 2026

"Zobaczysz wszystko" (You Can See Everything), reż. Nathan Fielder, Lance Oppenheim, USA, 2026, film

"Zobaczysz wszystko" (You Can See Everything), reż. Nathan Fielder, Lance Oppenheim, USA, 2026, film

Sława tego filmu znacznie wyprzedziła jego polską premierę. Pełne zachwytu opinie krytyków dało się słyszeć we wszystkich mediach. Na mnie ten film nie zrobił AŻ TAKIEGO wrażenia. Oceniam go na 6/10 w skali filmweb, czyli - niezły.

Odbieram ten film jako rodzaj gry prowadzonej przez wszystkie zaangażowane w jego powstanie strony. Najciekawszą według mnie jest jego konstrukcja, która daje się porównać do kalejdoskopu, zabawki w postaci tuby, gdzie kolorowe szkiełka, zamknięte pomiędzy matowymi szybkami, wspomagane wbudowanymi wewnątrz lusterkami, po każdym obrocie tuby układają się w nowy, (chyba) niepowtarzalny wzór.


W filmie tymi szkiełkami są: wszyscy, których widzimy na ekranie, czyli Elizabeth Holmes plus całej jej otoczenie: mąż, rodzice itd., ekipa realizatorska, zatrudnieni przez twórców filmu zawodowi aktorzy. Widzowie są biernymi obserwatorami z okiem wpatrzonym w wizjer "tuby", którą obracają twórcy filmu tworzący na ekranie obrazy, których autentyzm jest wątpliwy, gdyż składają się nań nie szkiełka i koraliki, ale żywi ludzie, ze swoimi emocjami, próbujący przekonać widzów do swojej wersji przekrętu jakim była firma Theranos. Początek filmu przypomina Big Brothera (nigdy nie obejrzałem żadnego odcinka). Na oczach widzów rozgrywa się rodzaj psychodramy, gdzie wszyscy starają się przechytrzyć/wymanewrować wszystkich, starając się dowieść, lub zaprzeczyć niewinności E. Holmes. W kolejnej fazie film staje się bardziej kreacją niż czystym dokumentem. Tutaj jak sądzę górę biorą emocje twórcy-reżysera, jego postrzeganie osoby głównej bohaterki - E. Holmes oraz ciążąca (jak sądzę) konieczność "domknięcia" opowiadanej historii.

Przewrotność tego filmu zawarta jest już w samym tytule: "Zobaczysz wszystko". W rezultacie, po blisko trzygodzinnej projekcji "widząc wszystko" (jak u Big Brothera) nadal nie wiemy NIC, wychodzimy z kina z dziurą w głowie, poczuciem, że ktoś z nas nie dość, że zakpił, to jeszcze okradł z 3 godzin życia, bo niemal tyle trwa film. Jednym słowem kicha :)

No nie, nie jest AŻ tak źle. Z pewnością wielu osobom film będzie się podobał. Jednak wątpię, żeby to "podobanie" osiągnęło poziom wskazywany przez krytyków. Spotkałem się z wypowiedzią dająca filmowi 15/10...

I chociaż film pozostawił mnie z poczuciem niespełnienia to uważam, że warto jest go obejrzeć, chociażby po to, aby mieć własną o nim opinię. Tak, o filmie, bo Elizabeth Holmes pomimo obcowania z nią przez 3h filmu nadal pozostaje enigmą...

>>> Dla zainteresowanych przekrętem Theranos/osobą E. Holmes >> na HBO dostępny jest film dokumentalny „Wynalazczyni: Dolina Krzemowa w kropli krwi” (The Inventor: Out for Blood in Silicon Valley" [2019]) - widziałem, polecam; ponadto (w necie?) serial "Zespsuta krew" (The Dropout [2022]) oraz sporo filmów/filmików na YT, których NIE oglądałem.

czwartek, 15 października 2026

"Lalka", reż. P. Maślona, PL 2026, Netflix, film

"Lalka", reż. P. Maślona, PL 2026, Netflix, film

Nie lubię i nie umiem oglądać seriali. Wiem, że są takie i tacy, którzy oglądają "na szybkim" i są w stanie poświęcić kilka i więcej godzin na obejrzenie np. całego sezonu za jednym dosiadem. Mam inaczej. Nie mam tej umiejętności/determinacji. Ta "Lalka" to 6 godzinnych odcinków. Obejrzałem ją wiosłując na ergometrze w ciągu bodaj około 3 tyg... Nie było źle, chociaż uważam, że prawdziwa jazda zaczyna się od  odcinka nr. 4 - więcej się dzieje, łatwiej jest wysiedzieć w łódce :)

Dałem "Lalce" 7/10 w skali filmweb, czyli dobry. Zaznaczam, że nie czytałem "Lalki" i nie widziałem wcześniejszych ekranizacji. Zatem nie dotyczy mnie lament wielu, którzy krytykują tę adaptację za niezgodność z tym, co napisał B. Prus. A przecież twórcy we wcześniejszych anonsach uprzedzali, że potraktowali oryginalny tekst z dużą swobodą, że efekt końcowy nie jest ekranizacją, ale interpretacją "na podstawie". Film w moim przekonaniu jest dobrze zrobiony/zrealizowany. T. Schuchardt, którego widziałem w kilku innych filmach jest znakomity. J. Barciak wypadł w porównaniu z T. Schuchardtem slabiej - gra "po bandzie". Wydaje się, że to wina bardziej reżysera niż aktora, co nie zmienia faktu, że rola jest przeszarżowana. Nie mniej dobra niż T. Schuchardt jest Maria Kania w roli służącej Marianny. Jej drugoplanowa kreacja to istna perełka, a scena ze świecznikiem... rzecz ku przestrodze :). A Bela? No cóż... Myślę, że jest OK, ale Sandra Drzymalska grająca tę rolę jest moim zdaniem w sposobie gry zbyt blisko szarży J. Barciaka. Nie zmienia to faktu, że film jest dobry.

Ortodoksi raczej nie dadzą się przekonać do netfliksowej interpretacji "Lalki". Jednak ci, którzy potraktują "Lalkę" jak zwykły film odrzucając stereotypy "kanonu", będą się dobrze bawić. 

poniedziałek, 5 października 2026

"Linkin Park: UNSHATTER", USA, Korea, 2026, film

 "Linkin Park: UNSHATTER", reż. Joe Hahn, USA, Korea, 2026, film

Film traktuje o "sklejaniu" kapeli, która praktycznie rozpadła się po śmierci wokalisty Chestera Benningtona (2017) i dołączeniu do zespołu wokalistki Emily Amstrong. 

Daję mu 8/10, czyli bardzo dobry w skali filmweb. Uważam, że zasługuje na tak wysoką ocenę pomimo, że znaczną część filmu wypełniają wywiady/wyznania: ból i żal po śmierci Chestera, komplementowanie nowej front-twarzy jaką stała się wokalistka Emily. Być może na wysoką ocenę ma wpływ obejrzenia filmu w technologii 4DX (Cinema City Arkadia). Zdjęcia z koncertu w Sao Paulo oraz sesja w studiu Warner Bros są znakomite. Doskonała jakość filmu (wysoka rozdzielczość), potężny dźwięk, energia wracającej do koncertowania kapeli i oczywiście sama muzyka - wbijają w fotel. 

Jest w filmie bardzo interesująca wypowiedź jednego z członków zespołu, która porównuje proces odbudowy (sklejania) kapeli do tradycyjnej japońskiej sztuki kintsugi. Rozbitą ceramikę skleja się, a widoczne pęknięcia i ubytki wypełnia się i podkreśla złotem otrzymując w efekcie nowe, oryginalne, unikalne dzieło sztuki...  

Do zachwytu niezbędne jest jak sądzę co najmniej tolerowanie głośnego grania, bo jest głośno i to bardzo. Ale także bardzo, bardzo dobrze, nawet w odbiorze niekoniecznie zagorzałego fana muzyki Linkin Park, jakim jestem. Energia nade wszystko! (TU) clip z udziałem Emily. Ten kawałek jest grany od dłuższego czasu przez jak sądzę wszystkie radiowe anteny. Uważam, że brzmi znakomicie, a Emily dodaje mu stosownej drapieżności i potężny ładunek energii. Na filmie, wdzianym w 4DX jest jeszcze lepiej :)

środa, 30 września 2026

"Obcy" (L'étranger), reż. Francois Ozon, Francja, 2025, film

 "Obcy" (L'étranger), reż. Francois Ozon, Francja, 2025, film

Oceniam ten film na 3/10 w skali filmweb - słaby. Cóż, padłem ofiarą mojego sentymentu do czarno-białych zdjęć, teasera widzianego przed projekcją innego, także cz/b filmu ("Ojczyzna") oraz wysokimi ocenami "Obcego" na filmweb na poziomie 7 (dobry). Idąc do kina unikam czytania recenzji. Decyzja o wyborze konkretnego filmu wynika zwykle z ogólnego szumu medialnego, który zwykle towarzyszy głośniejszym pozycjom, lub z przypadkowych sygnałów/informacji, lub/i rekomendacji znajomych, które zwykle dotyczą filmów o mniejszej niż blockbustery sile rażenia. Zdarza się, że przed pójściem do kina weryfikuję te wskazania sprawdzając poziom ocen na filmweb; zasadniczo nie chodzę do kina na filmy z oceną poniżej 7.0. Potem, po seansie, zwłaszcza gdy moja ocena zasadniczo odbiega od tych filmwebowych sprawdzam, gdzie się mijamy: ja, krytycy, społeczność i gremia, które przyznały filmowi nagrody. 

W przypadku "Obcego" już po seansie dowiedziałem się, ze film dostał Cezara 2026 w kat. "najlepszy aktor drugoplanowy". Przypadła Pierrowi Lottin. Mnie także się podobał.  Przeczytałem także, że krytycy oceniający film na 7 rozpływają się głównie nad jego "wizualnym majstersztykiem". Rzeczywiście! Zdjęcia są znakomite! Świetnie się "Obcego" ogląda! Z zaciekawieniem pomieszanym ze zgrozą podąża się za pozbawionym empatii bohaterem, który "zabił Araba" (nie człowieka). I byłoby nawet nieźle, gdyby nie to, że opowieść wchodzi kolejno w fazę absurdu, tragikomedii, a na końcu (pseudo)egzystencjalnego bełkotu (moim zdaniem oczywiście). 

"Obcy" powstał na podstawie książki Alberta Camusa pod tym samym tytułem. Nie czytałem. Dobrą stroną filmu jest to, że nabrałem ochoty na jej lekturę. Właśnie pożyczyłem książkę z mojej biblioteki. Mam nadzieję poznać i być może zrozumieć to czego brakowało mi w filmie - motywy jakimi kierował się główny bohater "zabijając Araba". Może zdołam nadać zdarzeniom logiczny ciąg prowadzący do rozumienia przesłania stojącego za tą, na pozór jak sądzę, absurdalną opowieścią. 

piątek, 25 września 2026

Marek Stokowski - spotkanie autorskie w dniu 2026.10.15 - zaproszenie

Marek Stokowski - film plus spotkanie autorskie w dniu 2026.10.15 - zaproszenie

Film dokumentalny, którego bohaterem jest Marek Stokowski: Małe wielkie podróże”, zrealizowany przez reżyserkę i scenarzystkę Beatę Maliszkiewicz, jest już dostępny na platformie YouTube: >>>>>

https://www.youtube.com/watch?v=wldD2dQRfms .



czwartek, 24 września 2026

"Ojczyzna" (Fatherland), reż. Paweł Pawlikowski, F/N/I/PL 2026, film

"Ojczyzna" (Fatherland), reż. Paweł Pawlikowski, F/N/I/PL 2026, film

Film jak wiadomo jest polskim kandydatem do Oscara. Po upublicznieniu tej informacji nie pozostało mi nic innego jak niezwłocznie obejrzeć i mieć własną opinię na temat filmu, za reżyserię którego Paweł Pawlikowski dostał Złotą Palmę w kategorii "najlepszy reżyser" w Cannes 2026. Zachętą do pójścia do kina na "Ojczyznę" był także udział w filmie Sandry Huller, która od pewnego czasu ma znakomitą passę, którą zwróciła moją uwagę kilka lat temu w filmie "Toni Erdmann".

Oceniam "Ojczyznę" na "dobry" czyli 7/10 w skali filmweb. Dorzucam jeszcze plus za znakomite zdjęcia, których czarno-biała wysublimowana estetyka stała się znakiem rozpoznawczym filmów P. Pawlikowskiego. Autorem zdjęć jest Łukasz Żal, autor zdjęć m.in. do "Idy" (TU), "Twój Vincent", "Zimna wojna", (TU) "Strefa interesów"(TU), "Hamnet" (te filmy widziałem), kontynuator znakomitych dokonań "polskiej szkoły opertaorskiej".  

No, ale ma być o filmie, a film to wypadkowa wielu elementów, nie same zdjęcia. O takich filmach jak "Ojczyzna" mówi się zwykle "interesujący"... To określenie pada zwykle wówczas, gdy nie wie się co powiedzieć, lub gdy film umyka łatwej, oczywistej klasyfikacji. "Interesujący" jest także wtedy, kiedy wiemy/czujemy, że jest w opowiadanej historii tajemnica, drugie, trzecie dno, trudne do zwerbalizowania, jednoznacznego wskazania jako myśl-przesłanie stojące za potrzebą stworzenia konkretnego dzieła. Nominalnie "Ojczyzna" opisuje historię powrotu do powojennych Niemiec (rok 1949) Tomasza Manna. Pisarz nagrodzony Noblem w 1929 roku za sagę "Buddenbrookowie", który opuścił Niemcy w 1933 roku emigrując do USA (jego żona była Żydówką), konfrontowany jest z powojenną rzeczywistością podzielonych Niemiec. Zaproszony do odwiedzenia ojczyzny występuje w wyznaczonej mu przez niewiadomych, nam widzom organizatorów,  roli celebryty dającego odczyty i wykłady o potężnym ładunku intelektualnym i humanitarnym. 

Ale w moim odbiorze podróż, w którym towarzyszy T. Mannowi jego córka Erika (rola S. Huller) nie jest głównym tematem filmu. Powodem powstania filmu jest moim zdaniem zadawane od zawsze i przez wielu pytanie: Jak to możliwe, żeby naród, który dał światu Goethego, Bacha, Beethovena, Kanta, Einsteina był w stanie dopuścić się niesłychanych okrucieństw, zbrodni, osiągając nieznany wcześniej rodzajowi ludzkiemu poziom zezwierzęcenia?  

Podróż luksusowym samochodem, w luksusowych warunkach jest de facto podróżą przez kraj, który stał się obcy i niezrozumiały dla samego Tomasza Manna. Jego wysublimowane, wycyzelowane passusy o poezji Goethego wygłaszane dla przypadkowych audytoriów trafiają w próżnię. Brzmią wręcz groteskowo wobec tego czym żyje, z czym się mierzy jego ojczyzna, jego naród, który dopuścił się czynów, o których Niemcy chcą zapomnieć. Ten, na nowo układany świat, nowy porządek, pozorny spokój zakłócany jest incydentami oskarżeń i wyrzutów o spolegliwość i służalczość wobec Hitlera i jego otoczenia. W filmie jest znakomita scena erupcji gniewu córki T. Manna wobec "reżimowego" aktora Gustafa Grundgensa, pieszczocha nazistów, którego popisową, wielką rolą był Mefisto w "Fauście" Goethego. (Postać/historia tego aktora stała się kanwą filmu "Mefisto" z fantastyczną, wybitną rolą Klausa Marii Brandauera. [ten film/tę rolę TRZEBA widzieć] Film powstał na podstawie powieści Klausa Manna SYNA Tomasza Manna; sam aktor G. Grundgen, był szwagrem autora książki - mężem Eriki Mann, najstarszej córki Tomasza Manna, tej z która pisarz podróżuje w filmie).  

Im dłużej trwa podróż pisarza-noblisty przez zdemolowane wojną, rozdarte Niemcy, tym większa staje się świadomość T. Manna o wielopoziomowej degradacji, której uległa jego ojczyzna. Na domiar złego dotyka go także rodzinna tragedia, której praprzyczyną było zwycięstwo ZŁA. (W wyborach w 1933 roku NSDAP i Hitlera wsparło 43,9% Niemców). Jesteśmy świadkami tragedii Tomasza Manna: Niemca, intelektualisty-noblisty, ojca... 

"Ojczyzna" jest filmem kameralnym wymagającym skupienia, "czytania" między wierszami. Filmem trudnym w odbiorze, ale... warto :)