"Dom z dwiema wieżami" (Huset med de två tornen), aut. Maciej Zaremba Bielawski, S/PL 2018, książka

"Dom z dwiema wieżami" (Huset med de två tornen), aut. Maciej Zaremba Bielawski, S/PL 2018, książka

Znajomy polecił mi tę książkę. Był ciekawy mojej opinii. Ja zaś byłem ciekawy jakości tego polecenia, gdyż była to pierwsza literacka rekomendacja od osoby, którą znam od bardzo dawna. Książka była niedostępna w mojej lokalnej bibliotece. Kupiłem i przeczytałem :)

Książka jest osobistym reportażem-wspomnieniem skomplikowanych losów rodziny autora. Podążanie za niełatwym śledztwem tropami członków rodziny Macieja Zaremby Bielawskiego nie miałoby dla mnie praktycznie żadnej wartości gdyby nie fakt, że rodzinna saga osadzona jest w realiach historycznych okresu od międzywojnia do czasów współczesnych i odnosi się do zagadnień, które dotyczą wszystkich nas Polaków: stosunków polsko-żydowskich, polsko-niemieckich, polsko-ukraińskich. Ta bardzo osobista, lub pośrednio osobista relacja wnosząca nowe, istotne elementy do mojej wiedzy na wyżej wymienione tematy stanowi dla mnie zasadniczą wartość tej książki. 

Jakiś czas temu przeczytałem książkę "Factfulness", aut. Hans Rosling, (TU) zwracającą zgodnie z rozbudowanym podtytułem uwagę/ostrzeżenie przed pułapką stereotypów, konieczności zastąpienia wiedzy obiegowej, wiedzą realną. Wierzę, że takie książki jak "Dom..." dostarczają elementów rozumianych jako kafelki puzzla do realnej, chociaż wynikającej z bardzo personalnych doświadczeń, wiedzy. Poniżej kilka z nich. 

Opisy stosunków panujących w oflagu są dla mnie pogłębieniem wiedzy o tym, że niemieckie obozy dla oficerów mogły mieć "cywilizowany" charakter. I chociaż nie podejrzewam dowódcy obozu w którym przebywał Oskar - ojciec autora, o szczególny afekt do Polski i Polaków ("Histeria i pogarda. Antypolonizm w Republice Weimarskiej", aut. Grzegorz Kucharczyk - [TU] ), to jednak kodeks, powiedzmy "rycerski", tudzież konieczność postępowania w myśl konwencji genewskiej, powodowały, że zgodnie z książką, paradoksalnie oflagi (te, zarządzane przez Wehrmacht) mogły być najlepszym miejscem do przetrwania wojny. 

"Dobrzy Niemcy" sprawili, że matka autora książki - Żydówka przeżyła wojnę wraz ze swoją matką. Jest tych, "dobrych Niemców" więcej niż TEN jeden, który ocalił Szpilmana, którego zna/o czym wie każdy Polak od czasu "Pianisty" :) 

Jest w tej książce dużo, dobrze i źle o nas, Polakach, o zachowaniu w czasie okupacji w odniesieniu do Żydów. Tak jak w przypadku relacji Polak-Niemiec, tutaj także są elementy stanowiące może nie tyle świeżą wiedzę, ile utwierdzenie się, że tak, mieliśmy kanalie-szmalcowników, ale w przewadze byli ci, którzy Żydów ratowali/pomagali. A nade wszystko było Polskie Państwo Podziemne, które odstrzeliwało szmalcowników. Podoba mi się w "Domu..." właściwe jak sądzę wyważenie proporcji: Polacy - źli/b. dobrzy/ci którzy chcą po prostu przeżyć. Ten okupacyjny polsko-żydowski wątek potwierdza coś co jest logiczne: nie byliśmy w 100% narodem bohaterów (jak domagają się tego dzisiejsi Żydzi). Zważywszy, że za pomoc/ukrywanie Żyda groziła w okupowanej Polsce śmierć, plus ilość "polskich" drzewek w Yad Vashem i tak stawia nas jako naród w absolutnym czubie Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. "Dom..." potwierdza: Polacy nie byli żydożercami. 

Na temat Żydów/okupacji przeczytałem kilka książek, które powstały, gdy słynną stała się kwestia zbrodni w Jedwabnym i ustawy "Just 447". (godną rekomendacji jest zwłaszcza "Jedwabne anatomia kłamstwa", aut. Ewa Kurek [TU]. "Dom..." stanowi naturalne uzupełnienie tych lektur.

Nie wiedziałem o nadal nie wiem zbyt wiele na temat roku 1968. "Dom..." zachęca do bliższego przyjrzenia się temu. Antyżydowska nagonka, atmosfera tamtych lat, rodzinne dramaty... To jest co najmniej intrygujące, zwłaszcza, gdy ma się w świadomości, że ówczesny aparat bezpieczeństwa, piony śledcze, zdominowany był (sięgam po AI) "przez Żydów od 37%  do blisko 49% na stanowiskach kierowniczych", a termin "żydokomuna" wszedł na stałe do terminologii opisującej lata 50-te/60-te. 

"Dom..." to także treściwa wzmianka o kampanii polsko-ukraińskiej 1918/1919 i jej okrucieństwach. O Wołyniu zamieszkałym przez 70% Ukraińców.  W szkole o tym nie uczyli... Będę musiał o tym poczytać. To (ponownie dla mnie) intrygujący fakt z naszej historii - odstępstwo od budowanego dzisiaj (w dużej mierze jak sądzę za sprawą ruskiej propagandy) stereotypu Ukrainy jako "sztucznego" państwa zaludnianego przez przypadkową zbieraninę różnych narodowości.

Jest tych puzzlowych kafelków jeszcze więcej jak chociażby niejednoznaczna postać Romana Dmowskiego, z jednej strony ojca polskiej niepodległości z drugiej zaś ideologa polskiego nacjonalizmu. Jednak szanując cierpliwość czytelników tego posta nie będę wymieniał kolejnych elementów układanki. Dodam, że mój szacunek budzi dociekliwość i ogrom wykonanej przez autora "Domu..." detektywistycznej roboty jaką było odtworzenie losów jego rodziny. Nie mniejsze uznanie należy się Maciejowi Zarębie Bielawskiemu za wysoki literacki poziom książki. Pomimo potężnego ciężaru gatunkowego rodzinnej historii, tekst dobrze i gładko się czyta, pomimo tego, że fabuła ma układ nieliniowy, a ja zdecydowanie preferuję narrację linearną.

I już na koniec dla tych, którzy wierzą w wartość nagród i wyróżnień. "Dom z dwiema wieżami" otrzymał w roku 2019 nagrodę im. Ryszarda Kapuścińskiego kategoriach: Książka i Przekład Roku. Ma także moje klepnięcie :)

 

"Zaułek koszmarów" (Nightmare Alley), reż. Guillermo del Toro, USA 2021, film

"Zaułek koszmarów" (Nightmare Alley), reż. Guillermo del Toro, USA, 2021, film

Skuszony gwiazdorską obsadą: Bradley Cooper, Cate Blanchett, Willem Dafoe, spodziewałem się czegoś co najmniej interesującego, może nawet intrygującego. Nic z tego! Film w moim odbiorze jest średni czyli 5 w skali filmweb. Ale...

Jest w nim spora dawka scen z Cate Blanchett. W moim przekonaniu jej postać jest wystylizowana mając za pierwowzór, inspirację postać Tamary Łempickiej, a bibeloty, meble, wnętrze w którym rozgrywa się większość scen z udziałem Cate Blanchett jest utrzymane w stylu art deco, którego ikoną jest właśnie T. Łempicka. Elegancja, stylizacja,  spójność poszczególnych kadrów zrobiła na mnie duże wrażenie. Te sceny (podobnie jak cały film) są znakomicie sfotografowane. Widać też duży udział postprodukcji w kreacji kolorów, nasycenia barwą. To się świetnie ogląda! Zdjęcia, kolor są mocną stroną tego filmu. Jednak cieniutki, niewiarygodny i naiwny wątek dramatyczny dyskwalifikuje ten film jako godny rekomendacji. Ale...

Jeśli wśród czytelników tego posta są fani twórczości Tamary Łempickiej lubiący estetykę art deco, to warto jest się pomęczyć. Cate Blanchett pojawia się mniej więcej w połowie filmu. Jest zjawiskowa :)

"Troublesome Young Men: The Rebels Who Brought Churchill to Power and Helped Save England". aut. Lynne Olson, USA, 2008. książka

"Troublesome Young Men: The Rebels Who Brought Churchill to Power and Helped Save England". aut. Lynne Olson, USA, 2008. książka

Siedzieliśmy u dawno niewidzianych znajomych sącząc single malty. Nominalnie właśnie po to się spotkaliśmy. Gospodarz postanowił uszczuplić SWOJE zapasy szlachetnego destylatu, a zaproszeni goście, w tym ja, mieli się walnie do tego przyczynić. Prowadzona w trakcie degustacji rozmowa zataczała obszerne kręgi, gdzie jednym z tematów była historia II-giej Wojny. Padło nazwisko Lynne Olson, amerykańskiej dziennikarki i autorki specjalizującej się w historii II-giej Wojny. Natychmiast przypomniałem sobie przeczytaną wiele lat temu, znakomita książkę napisaną wraz ze Stanleyem Cloudem pt. "A Question of Honor. The Kosciuszko Squadron. Forgotten Hersoes of World War II" (Sprawa Honoru. Dywizjon 303 Kościuszkowski. Zapomniani Bohaterowie II Wojny Światowej). Książka, którą przeczytałem w oryginale i jakiś czas później w przekładzie na polski bardzo mi się podobała. To świetnie, detalicznie opowiedziana historia udziału polskich pilotów w Bitwie o Anglię ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn niesłychanej, śmiertelnej skuteczności Dywizjonu 303 w starciach z Luftwaffe. Autorzy potraktowali polskich pilotów z wyjątkową atencją nie szczędząc słów dezaprobaty dla angielskiego rządu i Anglików, którzy nie tylko nie zaprosili Polaków do parady zwycięstwa, ale także wszelkimi możliwymi sposobami starali się ich pozbyć z Wysp. Pilotów-bohaterów, których chwilę wcześniej wielbili, byli gotowi nosić na rękach... 

Jak się okazało gospodarz miał okazję poznać osobiście Lynne Olson, a przy okazji stał się właścicielem "Troublesome Young Men" w twardej oprawie, wraz z imienną dedykacją autorki. Książka trafiła w moje ręce. 

Podobała mi się. Początek lektury nie był łatwy, zachęcający. Autorka wprowadzając czytelnika w historię wyniesienia Churchilla na urząd premiera szczegółowo opisuje życiorysy, środowisko, koligacje kolejnych, tytułowych "rebeliantów". Sypią się nazwiska, tytuły, nazwy posiadłości, wzajemne powiązania i zależności. Moja wiedza na temat ówczesnej, brytyjskiej klasy politycznej była żadna. Większość opisywanych postaci była mi zupełnie obca, wręcz obojętna. Jednak w miarę postępów w lekturze zaczynała pochłaniać mnie atmosfera towarzysząca defetyzmowi rządu Chamberlaina prowadzącego politykę ustępstw (appeasement), jego słynnej deklaracji po powrocie z Berlina (wrzesień 1938): "Przywiozłem wam pokój z honorem. Wierzę, że to pokój dla naszych czasów". Lynne Olson analizuje także, i jest to szalenie ciekawe, ciężką atmosferę "fałszywej wojny", która stopniowo uświadamiała angielskiemu społeczeństwu fałsz "snów o potędze" propagowanych przez spolegliwe wobec rządu media. Jest w tej książce miejsce także dla Polski. Autorka bezwzględnie piętnuje brytyjski rząd za bezczynność, brak podjęcia działań zbrojnych w ślad za wypowiedzeniem Niemcom wojny, do czego zobowiązywał Wielką Brytanie (i Francję) traktat z Polską. Bolą krótkie, ale sugestywne opisy euforii mieszkańców Warszawy wiwatujących pod ambasadami Francji i Wielkiej Brytanii na wieść o wypowiedzeniu przez sojuszników wojny. Złość i gorycz towarzyszy relacjom o brawurowych akcjach polskiej armii, która za wszelką cenę chciała powstrzymać Niemców przez co najmniej 2 tygodnie, bo wówczas, po dwóch tygodniach właśnie, w myśl traktatów, do działań miały przystąpić armie Anglii i Francji. Zamiast sojuszników Polska ujrzała na wschodniej granicy najeźdźców ze wschodu (17 wrzesień 1939)...

Markowi Twainowi przypisuje się powiedzenie: "Historia może się nie powtarzać, ale się rymuje". Zbieżność polityki ustępstw wobec Hitlera z brakiem twardego stanowiska wobec Putina/wojny na Ukrainie jest oczywista. Świat popełnia dzisiaj te same błędy, które zrobiono, gdy do władzy doszedł Hitler. Książka "Troublesome Young Men" jest z jednej strony analizą tych błędów, z drugiej zaś dowodem, że kilku prawych, odważnych polityków było w stanie dokonać przełomu, rebelii, przestawić Wielką Brytanię, jej gospodarkę, społeczeństwo na bezwzględną walkę  z niemiecką agresją. Zanim to nastąpiło pozwolono jednak deptać Hitlerowi wszelkie umowy, przyglądając się biernie łamaniu postanowień traktatu wersalskiego, militaryzacji Nadrenii, wchłonięciu Austrii, stopniowej likwidacji Czechosłowacji. A potem? Potem był 1-szy września 1939 - początek II Wojny Światowej. Jednak trzeba było jeszcze nieudanej kampanii norweskiej (kwiecień 1940) i niesławnej ewakuacji spod Dunkierki (maj/czerwiec 1940) zanim Winston Churchill został premierem (10 maja 1940) i obiecując "krew, pot i łzy" rozpoczął, wraz z aliantami, żmudną drogę do zwycięstwa. Ciekawe co jeszcze musi zrobić Putin, żeby świat zjednoczył się przeciw niemu... Zdetonować bombę atomową? 

Mogę rekomendować "Troublesome Young Men" tym, którzy interesują się zarówno historią jak i meandrami polityki. Ta książka jest także głęboką analizą ludzkich postaw i zachowań grupy relatywnie młodych ludzi, którzy ryzykując swe kariery polityczne dokonali wyłomu w partii do której należeli (Partia Konserwatywna; Torysi) co w przypadku  niepowodzenia rebelii równoznaczne było z politycznym samobójstwem.

Jak zaznaczyłem wyżej przeczytałem książkę w oryginale. Dopiero teraz pisząc tego posta widzę, że książka została przetłumaczona na język polski. Wygląda na to, że było tylko jedno polskie wydanie i jeśli jest dostępna to tylko jako używana. Właśnie kliknąłem jej kupno :) Piszę o tym, o czytaniu w oryginale, gdyż jakiś czas temu, w ramach treningu/podtrzymania znajomości języka, podjąłem postanowienie czytania wybranych anglojęzycznych książek w oryginale właśnie. To fajny trening, wręcz przyjemność. Do tej pory nie było to zbyt duże wyzwanie. W przypadku "Troublesome Young Men" jest zgoła inaczej. Użyty tutaj język angielski nie jest prostym angielskim-amerykańskim, czy typowym powieściowym angielskim. Mam wręcz wrażenie, że w przypadku TEJ książki autorka pokusiła się o stylizację języka na angielszczynę z "wyższych sfer". Książka dotyczy polityki, a tę uprawiali absolwenci Oxford, Eaton, Harrow, czyli elitarnych brytyjskich uczelni, gdzie zdobywała wiedzę klasa wyższa - klasa rządząca (ruling class). Ponadto książka zawiera wiele terminów, idiomów, określeń, które nie są oczywiste w tłumaczeniu na polski, gdyż często ich znaczenie odnosi się do czysto brytyjskich tradycji parlamentarnych, obyczajowych. Język tej książki jest zupełnie inny, trudniejszy (dla mnie) niż język wcześniej przeczytanej książki tej samej autorki - "A Question of Honor". Domyślając się, chociaż to ryzykowne, że jest to świadomy zabieg stylistyczny mający na celu lepsze oddanie atmosfery, reguł w myśl których funkcjonowała brytyjska upper class, chylę czoła przed kunsztem literackim Lynne Olson. Dlatego też rekomenduję oryginalną wersję tej książki wszystkim tym, którzy znajdują przyjemność w poszerzaniu swojej wiedzy nie tylko historycznej, ale także językowej. Jednak ostrzegam. Łatwo nie było :)

A zapasy single malts? Coś tam zostało... Gospodarz zapewnił, że wkrótce będziemy kontynuować dzieło zniszczenia :)

"Odyseja" (The Odyssey), reż. Christopher Nolan, USA, GB, 2026, film

"Odyseja" (The Odyssey), reż. Christopher Nolan, USA, GB, 2026, film

Byliśmy w kinie w trójkę. Bezpośrednio po seansie nieunikniona była szybka wymiana opinii na temat filmu. Moi znajomi krzywili się na "kwadratową" grę kreującego główna role Matta Damona, ja zaś krytykowałem pomysł dosłownego potraktowania tekstu Odysei. W zasadzie nie lubię prób oceny filmu (książki/muzyki itp.) bezpośrednio po jego obejrzeniu. Wole dać dziełu chwilę na spokojny "pobyt" w głowie, pozwolić mu na zagnieżdżenie się w myślach. Wówczas, w chwilach kiedy pozwalam sobie na komfort "myślenia o niczym", owo zagnieżdżone dzieło często wraca do mnie wędrując w nieskrępowany sposób po meandrach pamięci wywołując skojarzenia, przywołując myśli/obrazy, wytyczając inną niż wcześniej, bezpośrednio w trakcie w trakcie/po seansie, ścieżkę dotarcia do moich emocji. Lubię ten stan, bawi mnie ten proces. Być może taki sposób oceny jest zwodniczy, wiodący na manowce. Jednak jeśli po upływie kilku dni potrafię przywołać konkretne obrazy, przypomnieć sobie atmosferę wybranych scen, być może nawet zanucić kilka akordów muzyki, to jest to dla mnie sygnał, że dane dokonanie wyrasta (dla mnie) ponad przeciętność.

"Odyseja" nie budzi we mnie takich emocji. Rozczarował mnie. Miałem zdecydowanie większe oczekiwania, nadzieje z produkcją reżysera, który zrobił m.in. "Interstellar", "Oppenheimera", "Dunkierkę". W moim odbiorze film zasługuje na ocenę "średni", czyli 5 w 10-cio punktowej skali filmweb.

Rację mieli moi znajomi uważając, że Matt Damon nie uniósł roli Odyseusza. Oniryczność postaci Odyseusza wymaga moim zdaniem innego, szerszego aktorskiego emploi. Jaka jest specjalność Matta Damona każdy wie. Christopher Nolan pewnie też :) Mógł zatrudnić jakiegoś "kaskadera" chociażby do scen z Kalipso, gdzie Odys pasiony kwiatami lotosu odleciał w niebyt na całe 7 lat zapominając o Penelopie. I nic dziwnego. Kalipso owszem, owszem :) Wiele scen, nie tylko w tym wątku, kręconych było w zbliżeniach, a te zdecydowanie nie służyły Mattowi Damonowi.

Wydaje mi się, że największym błędem Ch. Nolana jest dosłowne potraktowanie tekstu Odysei. (Zaznaczam, że nigdy nie czytałem Iliady i Odysei; to co wiem o ich treści to różnego rodzaju skróty, streszczenia i odniesienia). Zdjęcia starcia z Cyklopem, transformacja towarzyszy Odysa przez Kirke, groza Charybdy i Scylli wyglądają nieudolnie, groteskowo, gdyż jakość efektów specjalnych (po chwili zastanowienia - Scylla jako spec efekt ujdzie) jest poniżej standardów wyznaczonych przez współczesne produkcje z kategorii fantasy. Raził mnie także epizod z Cyklopem Polifemem, a w nim odbiegające od oryginału, wyjaśnienie sposobu w jaki Odys wraz z towarzyszami uciekł z jaskini tej paskudy. Cały ten wątek potraktowany jest aż nadto pobieżnie. Z filmu nie wynika, że Polifem będący synem Posejdona i figlarnej nimfy Toosy, po oślepieniu przez Odysa i jego kompanów, poprosił tatusia o wsparcie. Ten zaś skazał Odysa wraz z kolegami na dziesięcioletnią tułaczkę po bezkresie Morza Egejskiego, proponując w pakiecie all inclusive szereg różnorakich atrakcji. Club Med w pierwotnej postaci :)  

Próba ekranizacji Odysei przez Ch. Nolana nie jest pierwsza i jedyna. Nie widziałem wcześniejszych, ale też nie słyszałem, żeby poprzednie próby odniosły znaczący sukces. Widać przeniesienie na ekran uznanych za arcydzieła literatury greckich eposów łatwe nie jest. Warto wspomnieć, że właśnie problemy ze scenariuszem do filmu "Odyseusz" są punktem wyjścia do "Pogardy" (1963) Jean-Luc Godarda/(Bradot/Piccoli), filmu uważanego przez wiele autorytetów za wybitny. 

Jedyną znaną mi osobą, której dosłowne odczytanie zwłaszcza Iliady (i Odysei) i nie mniej dosłowna jej interpretacja przyniosła sukces jest niejaki Heinrich Schliemann - archeolog amator. W czasie, kiedy wojnę trojańską uznawano za legendę, potraktował wskazówki/opisy zawarte w eposach z pełną powagą. W rezultacie rozkopał (1870 r) wzgórze Hissarlik (dzisiaj Turcja) kryjące ruiny Troi, a chwilę potem (1874 r) z powodzeniem prowadził wykopaliska w Mykenach znajdując tzw. "skarb Agamemnona".

Oczywistym zarzutem wobec reżysera jest jawna prowokacja jaką jest obsadzenie czarnej aktorki w roli Heleny Trojańskiej. Żeby ona przynamniej ładna była, lub miała w twarzy coś, czego nie ma żadna inna(1)... Ten pomysł-prowokacja byłby nawet fajny, mocniejszy, gdyby w miejsce Heleny stanął Heniek :) Wówczas... Skowyt, literalny Koniec Świata! Bo właśnie wydaje mi się, że Nolanowi w rezultacie, co wybrzmiewa w końcówce filmu, chodzi o koniec świata, takiego jaki znamy, znaliśmy. Christopher Nolan, który jest także autorem scenariusza dopisuje moim zdaniem do przesłań niesionych przez "Odyseję" swoje przemyślenia, jęki i utyskiwania nad kondycja współczesnego świata. Czyli, to nadal moje zdanie, przez 99% procent czasu ekranowego cytuje praktycznie dosłownie "Odyseję", aby na końcu odnieść się do bieżących problemów naszej cywilizacji, ze szczególnym wskazaniem, jak sądzę, na "wędrówkę ludów" - imigrację. 

Moim zdaniem sposób w jaki reżyser/autor scenariusza zamyka historię Odyseusza jest zgrzytem koncepcyjnym, pęknięciem "doklejonym" do tego czym jest "Odyseja" (której jak zaznaczyłem na początku nie czytałem) w swoim oryginalnym tekście, swoim przesłaniu. 

"Odyseja" jest w jakimś stopniu moralitetem. Wśród wielu humanistycznych wskazówek/przesłań jest i ta odnosząca się do nakazu gościnności. Źródłem tego prawa był  Zeus. Gościnność jako cnota wielokrotnie eksponowana jest w "Odysei". Penelopa nie śmiała postępować wbrew boskiej woli. Karmiła i poiła rzeszę zalotników przez 10 lat nieobecności swojego męża (w sumie Odyseusz był poza domem 20 lat; oblężenie Troi 10 i 10 lat powrót). Tak! To jak traktujemy gości jest wyznacznikiem poziomu kultury, miarą człowieczeństwa. Jednakże boskich praw muszą przestrzegać także goście. Są goszczeni tak długo, jak długo nie zaczną łamać boskich nakazów, domowego miru - podstawy harmonii i szczęścia. Gdy goście-zalotnicy naruszyli pakt o nieagresji pozwalający Penelopie tkać i pruć, a im czekać i biesiadować, wracający z przydługiego, żeglarskiego wypadu :) gospodarz wraz synem i wiernymi służącymi bezwzględnie przywrócił porządek. Howgh! Tu powinien nastąpić koniec, ale film trwa dalej, a to co jest w tym "dalej" pogłębia moją ujemną ocenę "Odysei" by Christopher Nolan. 

Pójdziecie, obejrzycie, będziecie mieli własną opinie. Jak zwykle do tego zachęcam, przy okazji przypominając że: film jest dluuuuugi, w klimatyzowanych kinach (byłem w Kinotece) jest chłodno. Nie pijcie kawy przed seansem i zabierzcie ze sobą lekki polar :)

foto Steve McCurry

(1) Gdy dumałem nad kategoriami "wyróżniającej inności", pamięć podrzuciła mi zdjęcie "Afgańska dziewczyna" z okładki NatGeo z 1985 roku, którego autorem jest Steve McCurry. (TU) historia Sharbat Guli, dziewczyny ze zdjęcia.

foto Fundatorres

(2) Prośba. Na platformie crowdfundingowej "Funadatorres" trwa zbiórka na operację zdeformowanej prawej ręki małej Milenki (TU)  Rozważcie proszę możliwość wzięcia udziału w tej zbiórce. Każda, nawet niewielka kwota ma znaczenie. Ja oczywiście już się dorzuciłem :)

Jeśli uważacie za stosowne podajcie info o zbiórce dalej.

Więcej o Milence >>>> TU

                                >>>> TU

  

Kopiec Powstania Warszawskiego, wtorek 2026.08.04, rowerowe

 Kopiec Powstania Warszawskiego, wtorek 2026.08.04, rowerowe

Od jakiegoś czasu uroczystości rocznicy Powstania Warszawskiego
odbywają się w innych niż Kopiec Powstania Warszawskiego miejscach. Jednak
moi rowerowi koledzy i ja tradycyjnie odwiedzamy właśnie Kopiec, żeby zapalić znicze. 

W tym roku trasa byłą inna niż zwykle. W kierunku
Kopca pojechaliśmy Mostem Świętokrzyskim, wróciliśmy
Mostem Południowym. Większość dystansu po asfaltach 
i kostce. Było inaczej niż zwykle, ale fajnie.

"Sny o pociągach" (Train Dreams), aut. Denis Johbson, USA 2021 (PL 2025), książka

"Sny o pociągach" (Train Dreams), aut. Denis Johbson, USA 2021 (PL 2025), książka

Widziałem film (TU). Podobał mi się. Sprawdziłem, czy książka na podstawie której powstał film jest dostępna w mojej bibliotece. Była. Przeczytałem. Podobnie jak film podobała mi się. Film jednak zrobił na mnie większe wrażenie. Sądzę, że jest to wynik innych środków wyrazu. Film operuje zdecydowanie szerszą paletą możliwości oddziaływania na wyobraźnię niż książka. Do tego słów w nim niewiele. Zostawia to mnóstwo przestrzeni na puszczenie wodzy fantazji widza, który w zależności od własnych doświadczeń, wrażliwości może sobie dopowiedzieć (dowyobrazić) to co w filmie pozostaje otwarte, domyślne. Książka, słowo pisane działa inaczej, ale nie znaczy to, że książka jest gorsza, niewarta przeczytania. Z książki dowiadujemy się więcej na temat bohatera, ludzi i miejsc w których funkcjonuje. Tak, jest bardziej dosłowna, ale to moja opinia.

Odbieram książkę (podobnie jak film) jako rodzaj ballady snującej opowieść o "żywocie człowieka poczciwego" :). Pomimo, że nie każdy/każda z nas jest drwalem/pracownikiem leśnym, to przecież łatwo jest się utożsamić z bohaterem książki, który, jak każdy z nas, żmudnie buduje swoje życie, dźwigając (jak każdy z nas) krzyż niepowodzeń, porażek, nawet katastrof. Jest w tej skromnej, naznaczonej tragedią egzystencji miejsce na "sny o pociągach", odloty i fantazje, które w jakimś stopniu niwelują ból strat, ból istnienia. Bo w jakimś stopniu jest to także opowieść o szczególnej cesze w którą jesteśmy wyposażeni - o zdolności przetrwania, podniesienia się z praktycznie każdego upadku. Z racji skromnej objętości (112 stron) film/książka są bardziej etiudą niż balladą. W zwięzłej formie autor używając prostego języka zawiera całe życie bohatera - Roberta Graniera, potwierdzając prawdę zawartą w tytule zdecydowanie wcześniejszego (1997) dokonania Budki Suflera, płyty zatytułowanej  "Nic tak nie boli jak życie" :)

Imieninowa pętelka, sobota 2026.07.25, rowerowe

 Imieninowa pętelka, sobota 2026.07.25, rowerowe

Prom Karczew - Konstancin. Sezonowa promowa przeprawa pozwala na inną niż zwykle
weekendową jazdę. Znaczna część pętli biegnie po utwardzonych drogach. Ich
atrakcyjność dla jeźdźców mtb jest problematyczna, ale jednak inna niż zwykle.
Dlatego czasami (w tym przypadku powodem były imieniny Krzysztofa - patrona
podrózników:)) decydujemy się na taki właśnie przejazd, zahaczając o znane 
i licznie odwiedzane przez kolarzy szosowych Gassy.

Pętla 58 km/2:57h. Fajna alternatywa.
Można ją zrobić całą rodziną. Przeprawa
promem jest ciekawą atrakcją, a liczne
bary ulokowane wzdłuż lewego brzegu
Wisły pozwalają na komfortowy odpoczynek,
uzupełnienie płynów i kalorii.